SICA nieuwsbrief: The Art of Exporting 2011

Nederland heeft één van de meest exportgerichte economieën ter wereld. Uit een analyse van onder meer ING over exporttrends van BV Nederland en SICA database Buitengaats, blijkt dat de aard van de culturele export op één belangrijk punt afwijkt: we zijn op het terrein van cultuur geen doorvoerland, maar brengen eigen producties. Nederland is als exportland van oudsher gericht op West-Europa (als bestemming goed voor bijna driekwart van onze totale export in 2011). Goede betrekkingen zijn er met Duitsland, België en Groot-Brittannië. Buiten Europa is de VS onze belangrijkste handelspartner, met een exportaandeel van 4%. De export van onze culturele producties volgt deze algemene exporttrends vrijwel op de voet: bijna twee derde van de Nederlandse internationale culturele activiteiten in 2011 vond plaats in West-Europa. Ook voor cultuur is Duitsland de belangrijkste afzetmarkt: ruim 20% van alle Nederlandse producties gaat naar Duitsland. Verder scoort het Verenigd Koninkrijk goed, dit land was opvallend in trek bij Nederlandse popmuzikanten. Opmerkelijk is tot slot dat het aandeel cultuurexport naar de Verenigde Staten met 12% driemaal zo groot is, als het aandeel van de totale export uit Nederland.

Nederland exporteert verhoudingsgewijs iets meer culturele producten naar Oost-Europa (9%) met Polen als belangrijkste bestemming, dan andere producten (7,6%). Export naar Azië vormt ongeveer 6,5% van de totale export. Cultureel gezien hebben we vooral sterke banden met Oost-Azië: ruim 9% van onze culturele export vindt daar plaats. Met name China is op cultureel gebied een belangrijke partner. Landen in Azië waar Nederland een sterke economische band mee heeft, maar waar de culturele relaties duidelijk minder hecht zijn, zijn Zuid-Korea, Singapore en Japan. Het is opvallend dat de handel met opkomende economieën in Zuid-Amerika niet noemenswaardig is toegenomen. Van de totale export komt ongeveer 2% in Midden- en Zuid Amerika terecht. Op cultureel gebied doen we het iets beter met een aandeel van 4%. In het Ano da Holanda no Brasil steeg het aantal Nederlandse culturele presentaties in Brazilië flink het afgelopen jaar.

Opmerkelijk is dat het aandeel in generieke export naar West-Afrika groter is dan het aandeel culturele export. We exporteren dus naar verhouding minder cultuur naar de economische groeimarkt Afrika dan andere producten.
Het aandeel van de export naar het Midden-Oosten verschilt voor de hele markt en de culturele markt niet wezenlijk. Wel is het relatieve aandeel van culturele export naar de landen waar de Arabische Lente heeft plaatsgevonden meer afgenomen dan de algemene export. De algemene export is licht gedaald, maar de export van culturele producten is meer dan gehalveerd. SICA vroeg enkele kunstenaars die in 2011 wel naar Iran en Egypte reisden naar hun persoonlijke beweegredenen. Hun commentaar is op de achterzijde van de wereldkaart opgenomen.

The Art of Exporting vraagt om een vervolg en verdere verdieping. In 2012 gaat SICA daar dan ook met een aantal partners verder mee aan de slag. Het resultaat van het onderzoek tot nu en de Engelse toelichting op de resultaten zijn door Design Studio Mannschaft gevisualiseerd. Download het document van de SICA site (pdf) of bestel (gratis) een gedrukte versie via e-mail post [at] sica [dot] nl of T 020 6164 225.