Programmeurs en curatoren zijn onze doelgroepen

Door de torenhoge grondprijzen wordt de concurrentiepositie van New York weliswaar aangetast, maar dat neemt niet weg dat de importantie van New York als kunstmetropool nog steeds immens is. Dat betekent dus ook dat de concurrentie moordend is. Het moet niet eenvoudig zijn om daar dagelijks Nederlandse kunst aan de man te brengen. “De eerste voorwaarde om dit werk te kunnen doen is natuurlijk dat je goed geïnformeerd moet zijn. Niet alleen moet je weten wat er zich aan relevante ontwikkelingen afspeelt, het is van het grootste belang om in persoonlijke contacten de voorkeuren van programmeurs en curatoren te kennen. Zij vormen onze belangrijkste doelgroepen. Om succesvol makelaar te kunnen zijn, moet je natuurlijk weten welke wensen zij hebben en op de hoogte zijn welke partijen in Nederland hier aan de slag willen. Dat neemt vrij veel tijd en daarom hebben we hier dan ook een staf van vijf mensen.”


Dat Amerikanen een andere cultuur en denktrant hebben dan wij, realiseren veel mensen in Nederland zich onvoldoende, aldus Wikler. “Amerikanen zijn veel zakelijker ingesteld en dus ook erg efficiënt in hun manier van werken. Er is bijvoorbeeld een strikte etiquette over mail- en telefoonverkeer. Als je een mailtje krijgt, gaat een Amerikaan er vanuit dat je binnen een dag antwoordt. Als je nog niet het juiste antwoord kunt geven, word je wel geacht direct een reply sturen waarin je aangeeft wanneer dat wel kan. Nederlanders kunnen het gedrag van Amerikanen soms als pushy ervaren, maar dat is hier een volstrekt geaccepteerde omgangsvorm. Dat lijken misschien kleine dingen, maar ze zijn wel belangrijk. Verder is het zo dat Amerikanen in hun smaakvoorkeuren toch wat meer behoudend zijn. Ik zag onlangs Club Guy en Roni op het Jacob’s Pillow Dance Festival. Ze kregen goede perseracties, maar er wordt door het publiek verdeeld op gereageerd en totaal anders dan op het Nederlands Dans Theater. In Nederland wordt hier soms met enig dédain over gesproken, maar het is een realiteit waar je dus rekening meer moet houden. In de Verenigde Staten zijn veel initiatieven afhankelijk van particulier geld. Dat zie je vaak terug in programmering, waarbij men huiverig is voor extremen.” Van groot belang voor het werk van Wikler en haar staf is het Internationaal bezoekersprogramma dat gefinancierd wordt uit HGIS-gelden. “Op basis van onze kennis en contacten introduceren we kandidaten - programmeurs, curators - voor een werkbezoek in Nederland dat door bijvoorbeeld de Mondriaanstichting, het Theaterinstituut en de SICA wordt georganiseerd. Ook hierbij geldt dat je precies moet weten welke voorkeuren deze mensen hebben. Dagelijks ontvangen zij allerlei uitnodigingen en als je dan een bezoekersprogramma organiseert, moet dat inhoudelijk wel helemaal aansluiten bij de behoefte, zeker ook omdat men meestal zelf de reiskosten moet betalen. De Fransen doen dat anders. Zij betalen alles en doen alles eerste klas. Die luxe vind ik niet noodzakelijk, dit soort trips wordt niet als snoepreisjes ervaren, het is gewoon werk. Maar om mensen zover te krijgen dat ze enkele dagen in Nederland willen rondkijken, moet je dus wel een perfect programma voorleggen. En dat kan alleen maar als je vertrouwen opbouwt in persoonlijke contacten. Zo versturen wij geen nieuwsbrieven, ik vind dat te weinig gerichte informatie.”


In de ruim zes jaar dat Wikler actief was in New York zijn er enkele tastbare successen geboekt. “In 2005 waren veel exposities van Nederlandse mode en design in New York gepland in het Cooper-Hewitt National Design Museum en het Museum at Fashion Institute of Technology. Er was werk te zien van Tord Boontje, Viktor and Rolf, Hella Jongerius. Daarom hebben we toen een campagne opgezet: ‘Orange Alert: Dutch Design in New York’ om extra aandacht te genereren. Dat heeft goed gescoord. We merkten dat aan wat er in de pers verschijnt, maar ook aan het bezoek van de website en aan nieuwe initiatieven die uit Orange Alert voortvloeiden. Een opmerkelijk project was het Netherlands American - Dance & Theatre Project dat vanuit Nederland door het Theaterinstituut in samenwerking met het consulaat werd georganiseerd. Jeroen van den Berg heeft een artist in residence programma gedaan bij het Lark Play Development Center en is nu terug gevraagd. Ivo van Hove heeft al enkele keren een productie gemaakt bij The New York Theatre Workshop. Dat is relatief kleinschalig, maar binnenkort zal Opening Night van Toneelgroep Amsterdam in het prestigieuze Brooklyn Acadamy of Music gespeeld worden in het Nederlands met Engelse boventiteling. Dat is heel bijzonder.” De activiteiten waar Wikler over verhaalt, hebben raakvlakken met public diplomacy, maar Wikler houdt zich hier niet heel erg veel mee bezig. “Ik vind het absoluut belangrijk, maar ben er zelf niet zo bewust mee bezig. Ik bedrijf public diplomacy via kunst, maar ben bevoorrecht doordat ik hier in mijn werk kon uitgaan van mijn eigen voorwaarden, de intrinsieke waarde van kunst. Ik zou ook niet anders kunnen. Ik was hiervoor directeur van het Binger Instituut in Amsterdam, ik ben zelf afkomstig uit de kunsten.” Recent is NL, a season of Dutch Art in the Berkshires, een grootschalige presentatie van Nederlandse kunst die ruim twee maanden duurde, afgesloten. Deelnemers varieerden van Het Zapp String Quartett, Ish, Dood Paard, Ulrike Quade tot Dré Wapenaar, Fransje Killaars en Erik van Lieshout. Wikler toont zich enthousiast. “Het is nog te vroeg om het succes te beoordelen. Wel merk ik enthousiaste reacties van programmeurs en curatoren die elkaar bestoken met verhalen over de Nederlanders. Juist ook omdat het programma hiervoor grotendeels is samengesteld door de Amerikanen zelf, mag je ervan uitgaan dat dit nog wel op een of andere wijze een vervolg gaat krijgen.”

Verder lezen:

https://mail.sica.nl/exchweb/bin/redir.asp?URL=http://www.cgny.org/

https://mail.sica.nl/exchweb/bin/redir.asp?URL=http://www.nl-berkshires.org/

https://mail.sica.nl/exchweb/bin/redir.asp?URL=http://www.dutchdesignevents.com/