Een Nederlands visum kost bloed, zweet en tranen

In alle recensies over de voorstelling . Het repte over 'de blikvanger van de voorstelling' en het noemde hem een 'zeer aantrekkelijke danser'. schreef aan deze 'zwarte oerdanser', aan dit 'atletisch duveltje' zelfs 'magisch-mythische krachten' toe. Toch had het niet veel gescheeld of Madiba had helemaal niet mee kunnen dansen bij Truus Bronkhorst en Marien Jongewaard. Pas vier dagen voor de eerste repetitie kreeg zakelijk leidster Betty Kaan de bevestiging dat zijn verblijfsvergunning in orde zou zijn.

Bloed, zweet en tranen kostte het om Madiba voor negen maanden in te huren. Kaan: 'We werken met meer buitenlandse dansers en wanneer die uit Amerika, Australië of Europa komen is er niets aan de hand. Die hoeven niet in hun land van herkomst een zogenoemde machtiging tot voorlopig verblijf op te halen, want daar heeft Nederland verdragen mee. Madiba uit Kameroen moest dat wel. En dat blijkt een tijdrovende en slopende procedure.'

Het leek zo mooi te beginnen. Op vakantie in Nederland deed Madiba auditie en werd hij direct aangenomen. Maar aangezien hij in Ivoorkust werkte en inwoner was van Kameroen, moest zijn aanvraag door de mallemolen van de Dienst Vreemdelingenpolitie en de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND). Kaan: 'De IND doet er standaard minimaal zes weken over voor ze reageren op een aanvraag. Bovendien kun je er geen telefonische inlichtingen inwinnen. Terwijl ik de tewerkstellingsvergunning via de Arbeidsvoorziening in Zoetermeer zó voor elkaar had.'
Voor zo'n arbeidsvergunning moet je opschrijven waarom je specifiek deze specifieke danser zoekt, in dit geval een 'zwarte danser met een traditionele dansopleiding'. Wie het werk van Bronkhorst en Jongewaard kent, weet dat ze graag met beeldmerken, stereotypen en clichés werken om die vervolgens naar hun hand te zetten. Zo'n oerdanser paste in het idee om een voorstelling te maken over dierlijke vitaliteit en beestachtige moordlust.

Om Madiba aan het werk te zetten, moest Kaan een visum regelen in het land van herkomst, nadat de visadienst allereerst schriftelijk de afgifte daarvan had goedgekeurd. Bij het ministerie van Buitenlandse Zaken achterhaalde Kaan de naam van de Nederlandse ambassademedewerkster in Abidjan - in Kameroen is geen ambassade. Die reageerde aan de telefoon echter uitermate getergd. Kaan: 'Hoe ik aan haar naam was gekomen. Zo kon iedere dag wel iemand aan de deur komen. Meneer moest op zijn beurt wachten enz. Vervolgens hadden we wel de broer van Madiba zo ver om de papieren voor hem op te halen, maar of die lopend op zijn blote voeten is gegaan? Dat duurde maar en duurde maar.'

Ook bij de vreemdelingendienst leek iedereen op iedereen te wachten. 'Pas na een brief van een advocaat kwam er schot in de zaak. Zonder die brief was het mij nooit op tijd gelukt.'
Ze vond het wel een sport, zegt ze nu. Maar als de verblijfsvergunning niet voor de eerste repetitie binnen was geweest, was ze niet met Madiba in zee gegaan. 'Dan krijg ik hem niet verzekerd. Dat is voor blessures en ziektes een te groot risico. En bovendien is het waarschijnlijk strafbaar.' Madiba zelf kreeg overigens na bij geen enkele moderne dansauditie meer voet aan grond. Volgens Kaan omdat zakelijk leiders te zeer opzien tegen de complexe procedure, die namelijk moet worden herhaald. 'Gelukkig danst hij hier nu wel in een musical.'